शेतकारांनी कृषी जिप्सम चा उपयोग का ,केव्हा आणि कसा करावा ?

पिके वाढविण्यासाठी शेतकरी सामान्यत: नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम वापरतात आणि कॅल्शियम व सल्फर वापरत नाहीत. ज्यामुळे कॅल्शियम आणि सल्फरच्या कमतरतेची समस्या हळूहळू टंचाईचे रूप धारण करीत आहे, ती दाट लागवड केलेली जमीन, हलकी जमीन आणि विद्रव्य भूमीत जास्त आहे. संतुलित पोषक व्यवस्थापनाच्या मुख्य घटकांपैकी कॅल्शियम आणि सल्फर हे आहेत, ज्यांचे पुरवठा करण्याचे बरेच स्त्रोत आहेत, त्यातील जिप्सम एक महत्त्वपूर्ण खत आहे.

 रासायनिकदृष्ट्या, जिप्सम कॅल्शियम सल्फेट आहे, ज्यामध्ये 23.3 टक्के कॅल्शियम आणि 18.5 टक्के गंधक आहे. जेव्हा ते पाण्यात विरघळते तेव्हा ते कॅल्शियम आणि सल्फेट आयन प्रदान करते, तुलनात्मकदृष्ट्या काही अधिक सकारात्मक असल्याने कॅल्शियम आयन जमिनीत सोडियमचे आयन पुनर्स्थित करतात आणि त्यास पुनर्स्थित करतात. चिकणमातीच्या कणांवरील आयनच्या या बदलामुळे मातीची रासायनिक आणि शारीरिक स्थिती सुधारते आणि माती पीक उत्पादनास योग्य होते. तसेच जिप्सम मातीत सूक्ष्म पोषक घटकांचे प्रमाण तयार करण्यास मदत करते.

शेतात जिप्सम का टाकावे?

• कॅल्शियम आणि सल्फरची आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी.

• सामान्य वाढ आणि पिकांच्या मुळांच्या विकासास मदत करते.

• पीक संरक्षणामध्ये जिप्समचा वापर देखील केला जाऊ शकतो कारण त्यात गंधक बराच प्रमाणात आहे.

• गंधक तेलबियाच्या पिकांमध्ये जिप्सम टाकून सल्फर ची मात्रा पूर्ण केली  जाते.
  

• जिप्सम लावण्यामुळे जमिनीतील पोषक तत्वांची उपलब्धता वाढते, सहसा नायट्रोजन, फॉस्फरस, पोटॅशियम, कॅल्शियम आणि सल्फर.

• जिप्सम कॅल्शियमचा एक प्रमुख स्त्रोत आहे जो मातीच्या मातीच्या कणांकरिता सेंद्रिय पदार्थांना जोडतो, मातीच्या कणांना स्थिरता प्रदान करतो आणि जमिनीत हवेची हालचाल सुलभ करतो.

• जिप्सम जमिनीत कठोर थर तयार होण्यास प्रतिबंध करते आणि जमिनीत पाण्याचे प्रवेश वाढवते.